Dossiers

Âge d'Or

Prijs Âge d'Or

#agedor

De avant-garde erfenis van Jacques Ledoux

L’Âge d’Or werd in het leven geroepen door Jacques Ledoux, oprichter van het Filmmuseum. L’ Âge d’Or is de naam van de surrealistische langspeelfilm van Luis Buñuel uit 1930. Voor Ledoux was deze het voorbeeld bij uitstek van een film waarbij vernieuwende taal de subversiviteit van de inhoud nog penetranter maakt. De Âge d’Or-prijs ontstond dus met het doel om filmmakers aan te moedigen om zich door originaliteit van onderwerp en stijl te onderscheiden van de heersende cinematografische opvattingen.

 © Bea Borgers

De Âge d’Or-prijs ontstond dus met het doel om filmmakers aan te moedigen om zich door originaliteit van onderwerp en stijl te onderscheiden van de heersende cinematografische opvattingen. De prijs moest volgens Ledoux worden toegekend aan ‘een film die door zijn kritisch onderzoek van de gevestigde waarden de poëtische en revolutionaire film L’Âge d’Or het meest benadert’.

De Âge d’Or-prijs werd voor het eerst uitgereikt in 1958, in het kader van EXPRMNTL, de Competitie van de Experimentele Film van Knokke-het-Zoute. Op de eerste editie van dit uitzonderlijk festival werd de prijs toegekend aan Kenneth Anger.

Het evenement had dus zowel een esthetische als een filosofische roeping. Met betrekking tot de belerende filmstijl, die erg aan populair won na mei ‘68, geloofde Ledoux dat ‘een verwaarloosde, academische en conventionele stijl niet anders kon dan een revolutionaire en subversieve inhoud ontkrachten, zelf verraden.’ Vernieuwing en subversiviteit in een avant-gardistisch kader zijn de kernwaarden van Âge d’Or.


Filmprijs

In 1973 wordt de Âge dOr-prijs in een nieuwe vorm gegoten. De prijs zou door een Belgische jury aan een langspeelfilm worden toegekend in het kader van een publiek programma dat in het Filmmuseum werd voorgesteld.

Het concept zou in de loop der jaren nog enkele keren grondig veranderen. In de huidige tekst, die het resultaat is van een hele hoop geanimeerde discussies tussen Jacques Ledoux en René Micha, die lang voorzitter was van de jury van de Âge d'Or -prijs, maken de woorden ‘revolutionair’ en ‘poëtisch’ plaats voor ‘originaliteit’.

De Âge d'Or -prijs wordt toegekend aan een film die door de bijzonderheid van zijn opzet en van zijn schriftuur de brede cinematografische paden verlaat. Het blijft uiteraard een hulde aan het vermaarde oeuvre van Luis Buñuel en is een reflectie van de parallelle evoluties van de mentaliteit en de cinema.

(Jury Âge d'Or)

Het filmfestival, dat jaarlijks plaatsvond in CINEMATEK, omvatte naast thematische retrospectives, voorstellingen, debatten en vertoningen van filmrestauraties, nog steeds een competitie gedeelte, met als doel om films die de afgelopen twee jaar waren geproduceerd in de schijnwerpers te zetten. Het festival bracht een gedurfd filmprogramma dat conformisme in zowel cinema als in de maatschappij wilde deconstrueren en bekritiseren. Het festival koos ervoor om in de verschillende secties geen onderscheid te maken naar genre, noch om zich te beperken tot een bepaald format. De bezoeker kon genieten van unieke en speciale vertoningen waarbij kunstenaars regelmatig zelf hun film kwamen voorstellen.

Het palmares biedt niet enkel een mooi overzicht van de winnaars van de Âge d’Or-prijs, maar het geeft ook de voortdurende ontwikkeling van het concept weer. Als eigentijds en vooruitstrevend filmfestival dat zich steeds opnieuw wilde uitvinden om niet mainstream of traditiegetrouw te worden, werden regelmatig nieuwe invalshoeken bedacht. Vanaf 1973 worden de titels gecatalogiseerd en vijf jaar later worden de Filmvondsten in het leven geroepen, deze categorie omvat bestaande films die volledig in de geest van Âge d’Or passen en die volgens de jury bekendheid verdienen, maar niet in de competitie meedoen. In 2004 wordt er besloten om voor deze categorie eveneens een prijs uit te reiken en vanaf 2010 komt er een officiële publieksprijs. In 1995 en 2001 vond er geen competitie plaats.


Benieuwd naar wie de prijs won?

Hieronder een fragment uit het palmares van Âge d’Or (tot 2004)

1973
WR: Misterije Organizma, Dusan Makavejev, Yugoslavia
1974
Les Contes Immoraux, Walerian Borowczyk, France
1975
L’expropiacion, Raul Ruiz, Chili
1976
O Thiassos, Theo Angelopoulos, Greece
1977
Seishun No Satsujinsha, Kazuhiko Hasegawa, Japan
1978
Shirley Temple Story, Antoni Padros, Spain
1979
1980
Sauve qui peut (la vie), Jean-Luc Godard, France-Switzerland
1981
Caniche, Bigas Luna, Spain
1982
Outside in, Steve Dwoskin, UK
1983
Eisenhans, Tankred Dorst, BRD
1984
Utopia, Sohrab Shahid Saless, BRD
1985
Le Soulier De Satin, Manoel De Oliveira, Portugal-France
1986
Diapason, Jorge Polaco, Argentina
1987
Anjos De Arrabalde, Carlos Reichenbach, Brazil
1988
1988
Os Canibais [The Cannibals], Manoel De Oliveira, Portugal
1989
Neardeath, Frederick Wiseman, USA
1990
Caidos Del Cielo [Fallen from Heaven], Francisco Lombardi, Peru-Spain
1991
Edward Ii, Derek Jarman, UK
1992
Sangatsu No Raion [March Comes In Like A Lion], Hitoshi Yazaki Japan
1993
Kitchen, Yoshimitsu Morita, Japan
1994
Satantango, Béla Tarr, Hungary
1995
1996
A Comedia de Deus, João César Monteiro, Portugal
1997
Witman Fiuk, Janos Szasz, Hungary
1998
Xiao Wu, Jia Zhang Ke, China
1999
Khroustaliov, Ma Voiture, Alexei Guerman, Russia-France
2000
Eureka, Shinji Aoyama, Japan
2001
2002
Japón, Carlos Reygadas, Mexico
2003
Clément, Emmanuelle Bercot, France
2004
Los Muertos, Lisandro Alonso, Argentina-France

Onder de hashtag #meetthefilmmakers laat CINEMATEK je op een boeiende manier kennis maken met een ÂGE D’OR regisseur.
Check dus zeker ook #agedor !