“Het is een film over politiek en fascisme, over drugs en impotentie, en tegen arbeid, die uitmondt in een ontluikende opstand, al wordt dit alles niet duidelijk uiteengezet. Wat wél duidelijk is, is dat Roland Lethem zonder omwegen een politicus aanvalt (…) die voor hem het beeld van het fascisme in 1972 belichaamde (…).” — Boris Lehman^[1]

Roland Lethem (1942–) is een Belgische regisseur. Na een poging om te studeren aan het INSAS (Institut Supérieur des Arts) — waar hij naar eigen zeggen “een van de meest briljante studenten was op artistiek vlak, maar een van de meest middelmatige op technisch vlak” en weigerde het jaar over te doen omdat hij “nog nooit een jaar had overgedaan”^[2] — richtte hij zich op filmkritiek in verschillende tijdschriften, waaronder Midi-Minuit Fantastique. Hij begint zijn filmcarrière in 1964 met een experimentele en provocerende stijl, met titels als Les Souffrances d’un œuf meurtri (1967), La Fée sanguinaire (1968), Le Sexe enragé (1969) en Bandes de cons ! (1970). In de jaren 1970 was hij een van de meest besproken Belgische filmmakers, naast Henri Storck en André Delvaux.^[3]

Le Saigneur est avec nous (ook bekend als In Memoriam Alfons Vranckx) sluit aan bij de andere films van Roland Lethem, met name Bandes de cons !, en begint waar de eerste film eindigt.^[4] In die zin kan hij als “vervolg” worden beschouwd. Le Saigneur est avec nous is een collagefilm die uiteenlopende elementen samenbrengt, zoals nazi-nieuwsbeelden, fragmenten van films afkomstig uit de prullenbak van filmarchieven, fragmenten — al dan niet erotisch — uit tekenfilms, inscripties rechtstreeks op de film, en een interview met de Belgische minister Alfons Vranckx.^[5] Roland Lethem bewerkt dit interview, verzorgt zelf de voice-over en verbindt het expliciet met fascisme, wat leidt tot een dagvaarding door het Belgisch ministerie van Justitie^[6]. Regisseur Jean-Marie Buchet vertolkt daarnaast de rol van een verzamelaar van gebruikte tampons.

De film wint desondanks de persprijs Lucien Deroisy op het 10^e Nationaal Belgisch Filmfestival in Brussel in 1974. Boris Lehman ziet hierin ook “het einde van een cyclus in het werk van Lethem. Deze film is niet langer pornografisch of scatologisch, hij is niet angstaanjagend en veel minder verontrustend” ^[7].

Previous Next

[1] B. LEHMAN, « Le Saigneur est avec nous. In memoriam Alfons Vranckx », Clés, 20 mai 1974, p. 12.
[2] R. LETHEM, « Roland Lethem », in R.OLIVIER, Big Memory, Les Impressions Nouvelles, Bruxelles, 2011, p. 200.
[3] B. LEHMAN, « Roland Lethem : La castration”, Clés, 20 novembre 1971.
[4] B. LEHMAN, « Lethem Roland », in JUNGBLUT, G., LEBOUTTE, P., PAÏNI, D., Une encyclopédie des cinémas de Belgique, Yellow Now, Paris, 1990, p. 174.
[5] B. LEHMAN, « Le Saigneur est avec nous. In memoriam Alfons Vranckx », Clés, 20 mai 1974, p. 12.
[6] « Le Saigneur est avec nous », [Online] Nova Cinema, www.nova-cinema.org; N. BRENEZ, I. MARINONE, « Entretien avec Roland Lethem », in N. BRENEZ, I. MARINONE, Cinémas libertaires. Au service des forces de transgression et de révolte, Septentrion, Villeneuve d’Acq, 2015, p.268.
[7] B. LEHMAN, « Lethem Roland », op.cit, p. 174.