FESTIVAL
Anima
Gérald Frydman & Animatie in Oost-Europese landen (1950-1960)
In het kader van haar 45e editie neemt Anima, het internationaal animatiefestival van Brussel, samen met CINEMATEK enkele recente restauraties van de belgische animator Gérald Frydman onder de loep.
Zijn films werden herhaaldelijk gelauwerd op prestigieuze festivals als Annecy, Trieste, Grenoble en Cannes. Aansluitend vertonen we een uitgebreide reeks kortfilms uit oosteuropese landen van de jaren 1950-1960. U zal merken dat er overeenkomsten zijn tussen de vroege films van Frydman en de opvattingen, technieken, aandachtspunten en esthetiek van de oosteuropese animatiefilms uit die periode.
De oosteuropese filmstudio’s hebben in de loop der jaren een ongeëvenaarde expertise opgebouwd op het gebied van animatiefilms. Roemenië, Bulgarije, Hongarije, Polen en Tsjechoslowakije hebben tijdens de Koude Oorlog een taal ontwikkeld die zowel kinderen als volwassenen aanspreekt. De animatiefilms, die vaak somber van toon zijn en gericht zijn op een volwassen publiek uit landen die onder Sovjetoverheersing stonden, behandelen thema’s die in alle landen terugkomen, zoals levensomstandigheden, maatschappijkritiek, ambitie, het huwelijk, vrijheid, dictatuur en atoomoorlog. Deze vaak metaforische filmpjes van enkele minuten, waarvan de inhoud aan censuur onderworpen was, dienden als uitlaatklep voor een hele bevolking. Deze tekenfilms of stop-motionfilms waren het werk van opmerkelijke kunstenaars en beleefden hun gouden eeuw in de jaren 1950-1960, de periode waaruit alle korte films op het programma afkomstig zijn.
In samenwerking met
Zaterdag 21.02 19:30 LEDOUX Cart
Anima : Gérald Frydman & Animatie in Oost-Europese landen (1950-1960)
Restored : Franstalige Belgische cinema
Lezingen, inleidingen, workshops...
Gérald Frydman restored
Scarabus
- Gérald Frydman, België 1971 ⁄ kleur ⁄ 13' ⁄ muziek
Agulana
- Gérald Frydman, België 1975 ⁄ kleur ⁄ 15' ⁄ muziek
La Photographie
- Gérald Frydman, Françoise Levie, België, Frankrijk 1983 ⁄ kleur ⁄ 6' ⁄ V: FR ⁄ OND: —
Le Cheval de fer
- Gérald Frydman, Pierre Levie, België 1984 ⁄ kleur ⁄ 7' ⁄ V: FR ⁄ OND: —
Op de planeet Scarabus zijn alle mensen identiek. Een cirkelvormig gat in het centrum van de stad, beschermd door een hoge omheining, wekt een vreemde fascinatie bij hen op. Agulana toont een stad waarin mensen en dingen in dood hout veranderen, op het onstuitbare ritme van de geluidsband. De invloed van oosteuropese animatie op de vroege films van Frydman is onmiskenbaar. De kortfilms La Photographie en Le Cheval de fer (Gouden Palm beste kortfilm in Cannes) maken deel uit van de Magica reeks geproduceerd door Pierre Levie, gewijd aan de pre-cinema.
Voorafgegaan door een inleiding in het Frans door Christophe Tondeur (Digilab CINEMATEK). Deze door CINEMATEK gerestaureerde versies (DCP) werden mogelijk gemaakt dankzij financiering van de Europese Unie - NextGenerationEU, met de steun van de Federatie Wallonië-Brussel.
+ INTRO
Zondag 22.02 18:15 PLATEAU Cart
Woensdag 25.02 18:15 PLATEAU Cart
Anima : Gérald Frydman & Animatie in Oost-Europese landen (1950-1960)
Hongaarse animatiefilms
Duel
Párbaj
- Gyula Macskássy, Hongarije 1960 ⁄ kleur ⁄ 9' ⁄ NO DIALOGUE
Holnaptól kezdve
- József Nepp, Hongarije 1963 ⁄ kleur ⁄ 9' ⁄ NO DIALOGUE
Homo Faber
- Tamás Szabó Sipos, Hongarije 1965 ⁄ kleur ⁄ 11' ⁄ V: FR ⁄ OND: —
Romantikus történet
- Gyula Macskássy, Hongarije 1964 ⁄ kleur ⁄ 5' ⁄ NO DIALOGUE
Koncertisszimo
- József Gémes, Hongarije 1968 ⁄ kleur ⁄ 3' ⁄ NO DIALOGUE
Angst voor een dreigende atoomoorlog (Holnaptoc Kezove), relaties tussen mannen en vrouwen (Romantikus Tortenet), onverschilligheid van de elite (Koncertissimo) en overmatige verstedelijking (Párbaj) zijn vier voorbeelden van thema’s die aan bod kwamen in de Hongaarse animatiefilms uit het tijdperk van het goulashsocialisme.
Zondag 22.02 19:15 PLATEAU Cart
Woensdag 25.02 19:15 PLATEAU Cart
Anima : Gérald Frydman & Animatie in Oost-Europese landen (1950-1960)
Bulgaarse en Roemeense animatiefilms
Jealousy
Revnost
- Todor Dinov, Bulgarije 1963 ⁄ 6' ⁄ NO DIALOGUE
La Pomme
Yabalkata
- Todor Dinov, Stoyan Dukov, Bulgarije 1963 ⁄ kleur ⁄ 5' ⁄ NO DIALOGUE
Happy End
Hepi End
- Donyo Donev, Bulgarije 1969 ⁄ kleur ⁄ 5' ⁄ NO DIALOGUE
Embarrassment
Zatrudnenie
- Ivan Andonov, Bulgarije 1967 ⁄ kleur ⁄ 7' ⁄ NO DIALOGUE
Eu + Eu = Eu
- Ion Popescu-Gopo, Roemenië 1969 ⁄ kleur ⁄ 8' ⁄ NO DIALOGUE
De kleur blauw geeft de gevolgen van jaloezie weer (Revnost), een tekening voor onrechtvaardigheid (Yabalkata) en het doolhof van het leven (Zatrudnenie). Afsluiten doen we met een film van de grondlegger van de animatiefilm in Roemenië (Eu+eu=eu).
Zondag 22.02 20:15 PLATEAU Cart
Vrijdag 27.02 20:00 PLATEAU Cart
Anima : Gérald Frydman & Animatie in Oost-Europese landen (1950-1960)
Yoegoslavische animatiefilms
Le Succédané
The Substitute
Surogat
- Dušan Vukotić, Joegoslavië 1961 ⁄ kleur ⁄ 9' ⁄ NO DIALOGUE
Opera Cordis
- Dušan Vukotić, Joegoslavië 1968 ⁄ kleur ⁄ 9' ⁄ NO DIALOGUE
Woof-Woof
Vau-Vau
- Boris Kolar, Joegoslavië 1964 ⁄ kleur ⁄ 9' ⁄ NO DIALOGUE
Les Jours passent
Idu Dani
- Nedeljko Dragic, Joegoslavië 1969 ⁄ kleur ⁄ 10' ⁄ NO DIALOGUE
Elegy
Elegija
- Nedeljko Dragic, Joegoslavië 1965 ⁄ kleur ⁄ 3' ⁄ NO DIALOGUE
De Joegoslavische animatieschool is minder bekend dan haar Tsjechische of Hongaarse tegenhangers, maar verdient het absoluut om herontdekt te worden. De tekenaars behandelen met een verrukkelijke plastische originaliteit thema’s als de consumptiemaatschappij (Surogat, bekroond met een Oscar in 1962), de dominantie van dieren (Vau-Vau) of ondankbaarheid (Elegija).
Zondag 22.02 21:15 PLATEAU Cart
Vrijdag 27.02 21:15 PLATEAU Cart
In een verhaal over katten (Kocici Slovo) zien we animator Břetislav Pojar aan het werk, elders steekt hij de draak met kunstsnobs (Slava). Jiří Brdečka combineert verschillende technieken, hier onder andere om wapens aan de kaak te stellen (Pozor!), en Miloš Macourek waarschuwt ons met veel ironie voor ongehoorzame kinderen.
Maandag 23.02 18:00 PLATEAU Cart
Zaterdag 28.02 20:00 PLATEAU Cart
Anima : Gérald Frydman & Animatie in Oost-Europese landen (1950-1960)
Poolse animatiefilms I
L’École
School
Szkoła
- Walerian Borowczyk, Polen 1958 ⁄ kleur ⁄ 7' ⁄ NO DIALOGUE
House
Dom
- Walerian Borowczyk, Jan Lenica, Polen 1958 ⁄ Ligia Branice ⁄ kleur ⁄ 11' ⁄ V: PL ⁄ OND: —
A Neon Trifle
Neonowa fraszka
- Witold Giersz, Polen 1959 ⁄ kleur ⁄ 8' ⁄ OND: —
The Machine
Maszyna
- Daniel Szczchura, Polen 1961 ⁄ kleur ⁄ 6' ⁄ OND: —
Le Labyrinthe
Labirynt
- Jan Lenica, Polen 1963 ⁄ kleur ⁄ 14' ⁄ OND: —
De afficheontwerper Walerian Borowczyk combineert animatie en live-action vanaf het jaar voorafgaand aan zijn ballingschap in Frankrijk in het antimilitaristische Szkola of in Dom, of de hallucinaties van Ligia Branice. Een film die hij samen met Jan Lenica maakte over een thema dat laatstgenoemde ook in Labirynt behandelt; bij Witold Giersz wordt een kinderliefdesverhaal verteld in neonlicht en Maszyna hekelt de arrogantie van het machinisme.
Maandag 23.02 19:15 PLATEAU Cart
Zaterdag 28.02 21:30 PLATEAU Cart
Anima : Gérald Frydman & Animatie in Oost-Europese landen (1950-1960)
Poolse animatiefilms II
The Chair
Fotel
- Daniel Szczchura, Polen 1963 ⁄ kleur ⁄ 5' ⁄ OND: —
Renaissance
- Walerian Borowczyk, Frankrijk 1963 ⁄ ZW + kleur ⁄ 9' ⁄ OND: —
A
- Jan Lenica, Frankrijk 1964 ⁄ ZW + kleur ⁄ 9' ⁄ OND: —
Balast
- Bronisław Zeman, Polen 1969 ⁄ kleur ⁄ 8' ⁄ OND: —
Le Rouge et le Noir
Czerwone i czarne
- Witold Giersz, Polen 1964 ⁄ kleur ⁄ 6' ⁄ OND: —
The Cigarette
Papieros
- Bronisław Zeman, Polen 1967 ⁄ kleur ⁄ 10' ⁄ OND: —
Objecten staan centraal in deze vertoning. We zijn getuige van een ruzie om een zetel (Fotel), van dingen die uit elkaar spatten en stop-motion gewijs weer in elkaar worden gezet in Renaissance, van hun opdringerige aanwezigheid tijdens de vrije tijd (Balast). Waarmee zal de torero de stier te temmen (Czerwone i czarne)? Vervolgens is het de letter A die een man vervolgt en ten slotte een sigaret die de samenleving symboliseert (Papieros).