ARTISTS IN FOCUS
FEKS
Voices from The Chorus
FEKS, of De fabriek van de excentrieke acteur, was een experimenteel theatergezelschap – dat zich vrij snel uitsluitend op film zou concentreren – opgericht in 1922 door enkele jonge sovjetkunstenaars uit Oekraïne. Het is het onderwerp van de nieuwe documentaire van Ian Christie en Roland Denning, Voices from the Chorus.
Ze haalden de artistieke mosterd bij avantgardes als het constructivisme, het futurisme en het dadaïsme, verkondigden al snel een eigen -isme: het Excentrisme. Hun esthetisch ideaal stoelde op sterk gestileerd acteerwerk, wars van naturalisme, op populaire cultuur (“liever Chaplins achterwerk dan de handen van Eleanora Duse”), en op allerhande schokeffecten en absurdisme om de bourgeoisie te schofferen. Russische avantgarde, maar op andere leest geschoeid dan die van Vertov, Eisenstein en consoorten. Verschillende films overleven niet, waaronder hun eerste, en hun tweede slechts gedeeltelijk. Die film, Het duivelswiel, werd opgenomen in een Leningrads pretpark bij nacht met een aantal matrozen op walverlof. Het is een soms surrealistische weergave van dansers en muzikanten, matrozen en misdadigers in een carnavalesk spel van kunstlicht, met cadrages vol diagonalen en een mobiele camera, gemonteerd op rollercoasters en carrousels. Bepalend voor de FEKS-stijl was het werk van cameraman Andrei Moskvin, beïnvloed door fotografisch pictorialisme en het impressionisme in de Franse cinema. Moskvin was, veel meer dan de Moskouse school rond Edouard Tissé, geïnteresseerd in textuur en tonale nuances in belichting. De Gogol-adaptatie De mantel die volgde, is geen historisch kostuumdrama, maar geeft de bureaucratie uit het verleden weer als een groteske wereld die oppervlakkig komisch is, maar vooral intens bedreigend, en waarin de toeschouwer wordt meegesleurd door een plethora aan desoriënterende technieken. Van Bloedige sneeuw bestaat enkel de versie met happy end bestemd voor export, gerestaureerd door CINEMATEK, met alweer een bijzonder beklemmende atmosfeer waarin de menselijke figuur voortdurend schaduw of silhouet is, bedreigd door het duister. De sneeuwstorm is er de centrale metafoor. De cyclus bevat ook verwante films zoals Fridrikh Ermler’s Oblomok imperii en de eerste geluidsfilm van Kozintsev en Trauberg, Odna, maar de laatste echte FEKS-productie is Het Nieuw Babylon. De regisseurs proberen de overstilering wat te temperen met dit verhaal over de Parijse Commune van 1871 waarin supermarkt Nieuw Babylon de kapitalistische exploitatie belichaamt. De richtlijnen van het socialistisch realisme lijken meer gerespecteerd in dit bewustwordingsverhaal waarin een naïeve verkoopster evolueert tot overtuigd revolutionair, al blijkt dat toch vooral de omfloerste herinnering van een aanbidder. Erg populair is de FEKS cinema nooit geweest en de restricties van dat socialistisch realisme zorgden ervoor dat dit experiment in visuele expressie geen erg lang leven beschoren was. Toch zien we de nalatenschap van de excentrieke aanpak sporadisch opduiken in de Russische cinema, bij cineasten als Alov, Naumov en Muratova.
Met de financiële bijdrage van
Dinsdag 27.01 18:00 PLATEAU Cart
Dinsdag 03.02 20:00 PLATEAU Cart
FEKS : Voices from The Chorus
Seule
Alleen
Odna
- Grigori Kozintsev, Leonid Trauberg, USSR 1931 ⁄ Yelena Kuzmina, Pyotr Sobolevsky, Sergey Gerasimov ⁄ ZW ⁄ 82' ⁄ OND: FR - NL
Een onderwijzeres die op trouwen staat laat zich ompraten door idealistische slogans en engageert zich voor een missie bij nomaden in Siberië. Eerste FEKS-klankfilm met originele muziek van Sjostakovitsj.
Donderdag 29.01 20:00 PLATEAU Cart
FEKS : Voices from The Chorus
Débris de l’empire
Oblomok imperii
- Fridrikh Markovich Ermler, K. Vinogradskaya, USSR 1929 ⁄ Fyodor Nikitin, Lyudmilla Semyonova, Valeri Solovstsov ⁄ ZW ⁄ 100' ⁄ OND: FR - NL ⁄ PIANO
Een arbeider met geheugenverlies ontdekt geleidelijk de grote veranderingen die de Sovjets in Rusland hebben bewerkt. Psychologie en maatschappijkritiek op artistiek niveau.
Zaterdag 31.01 17:00 LEDOUX Cart
FEKS : Voices from The Chorus
Lezingen, inleidingen, workshops...
Voices from the Chorus
- Ian Christie, Roland Denning, UK 2025 ⁄ ZW + kleur ⁄ 57' ⁄ V: EN ⁄ OND: —
Essayfilm geïnspireerd door de gelijknamige autobiografische tekst van Leonid Trauberg. De film behandelt zijn openbare veroordeling in 1949 als leider van de ‘kosmopolieten’, die ervan werden beschuldigd ‘de Sovjetcinema alleen maar schade te berokkenen’, evenals zijn levenslange enthousiasme voor slapstick-stomme films, de romans van P. G. Wodehouse en G. K. Chesterton, en zijn fascinatie voor de verloren gegane film The Adventures of Oktyabrina van FEKS.
Voorstelling ingeleid door de filmmakers.
+ GAST
Zondag 01.02 15:00 LEDOUX Cart
Donderdag 19.02 18:00 PLATEAU Cart
FEKS : Voices from The Chorus
La Roue du diable
Het duivelswiel
Certovo Koleso
- Grigori Kozintsev, Leonid Trauberg, USSR 1926 ⁄ Sergei Gerasimov, Lyudmilla Semyonova, Pyotr Sobolevsky ⁄ ZW ⁄ 55' ⁄ OND: FR - NL ⁄ PIANO
Minder politiek getint dan de meeste Sovjet films uit die tijd, focust deze morele vertelling op de hellegang van een matroos na een ontmoeting met een Louise Brooks lookalike. Sterke visuele effecten.
Donderdag 05.02 18:00 PLATEAU Cart
Donderdag 12.02 20:00 PLATEAU Cart
FEKS : Voices from The Chorus
Dentelles
Kantwerk
Kruzheva
- Sergej Jutkevic, USSR 1928 ⁄ Nina Shaternikova, Konstantin Gradopolov, Boris Tenin ⁄ ZW ⁄ 103' ⁄ OND: FR - NL ⁄ PIANO
Een meisje tracht de zich onledig houdende fabrieksjeugd tot meer daden aan te sporen. Jutkevitch’ eerste film en voor de Sovjetpers destijds een belangrijke stap in de richting van een echte proletarische filmkunst.
Zaterdag 07.02 20:00 PLATEAU Cart
Dinsdag 10.02 18:00 PLATEAU Cart
FEKS : Voices from The Chorus
Neiges sanglantes
Bloedige sneeuw
S.V.D. - Soyuz velikogo dela
- Grigori Kozintsev, Leonid Trauberg, USSR 1927 ⁄ Emil Gal, Sergey Gerasimov, Konstantin Khokhlov ⁄ ZW ⁄ 98' ⁄ OND: FR - NL ⁄ PIANO
Kozintsev & Traubergs versie van de Decembristenopstand in Sint-Petersburg, eind 1825, de eerste grote poging tot revolutie in tsaristisch Rusland. Gestileerder en minder excentriek dan de vroegere films van het duo, maar nog fel gekleurd door hun gevoel voor het absurde.
Zaterdag 14.02 18:00 PLATEAU Cart
Zaterdag 21.02 20:00 PLATEAU Cart
FEKS : Voices from The Chorus
Le Manteau
De mantel
Shinel
- Grigori Kozintsev, Leonid Trauberg, USSR 1926 ⁄ Emil Gal, Sergei Gerasimov, Andrei Kapler ⁄ ZW ⁄ 74' ⁄ OND: FR - NL ⁄ PIANO
Het FEKS-collectief zocht de inspiratie voor dit formalistische werkstuk in verhalen van Gogol. Een eenzame ambtenaar beschouwt zijn mantel als een symbool, en de diefstal ervan wordt zijn dood.
Dinsdag 17.02 20:00 PLATEAU Cart
Dinsdag 24.02 18:00 PLATEAU Cart
FEKS : Voices from The Chorus
La Nouvelle Babylone
Het Nieuw Babylon
Novyy Vavilon
- Grigori Kozintsev, Leonid Trauberg, USSR 1929 ⁄ David Gutman, Yelena Kuzmina, Andrei Kostrichkin ⁄ ZW ⁄ 102' ⁄ OND: FR - NL ⁄ PIANO
Episch fresco met wrede en flamboyante beelden over de bloedige onderdrukking van de Parijse Commune. Na een Zola waardige introductie over het frivole Parijs anno 1870 zien we de mars van de Ulhans op de hoofdstad en de volkse verbroedering tegen de laffe burgerij.
Donderdag 26.02 20:00 PLATEAU Cart
Zaterdag 28.02 18:00 PLATEAU Cart
FEKS : Voices from The Chorus
Trois dans un sous-sol
Bed and Sofa
Tret’ja Mescanskaja
- Abram Room, USSR 1927 ⁄ Vladimir Fogel, Nikolay Batalov, Lyudmilla Semyonova ⁄ ZW ⁄ 96' ⁄ OND: — ⁄ PIANO
Een bitterzoete en vrijmoedige komedie (door de toenmalige pers als "pornografisch" omschreven) die problemen schets die nieuw waren voor de Russische film : woningnood, driehoeksverhouding, vervreemding van de vrouw, abortus.