Verboden beelden ⁄ Images interdites

A bout de souffle
Breathless

Jean-Luc Godard, France 1959, Jean-Paul Belmondo, Jean Seberg, Jean-pierre Melville

black and white ⁄ 89' ⁄ TIT: FR ⁄ ST-OND: NL

In zijn debuut overtreedt de nouvelle vague-meester alle regels uit het filmhandboek: van jump cuts tot 'nodeloze' bewegingen. Deze mix van film noir en Albert Camus was een verfrissende kijk op cinema.


Het is vreemd dat À bout de souffle (1960) in de lijst staat. Die film kwam als KNT in de zalen, zonder commotie?

Daniël Biltereyst : “In de cinema was er inderdaad geen probleem, maar toen de Franstalige openbare omroep de film wilde vertonen op televisie, barstte de bom. Vanuit katholieke hoek kwam er zoveel tegenkanting dat de toenmalige RTB de vertoning wilde schrappen, wat dan weer niet goed viel bij linkse studenten en vrijzinnigen. Die betoogden voor het omroepgebouw op het Flageyplein in Elsene. Uiteindelijk raakte de zaak tot in het parlement. Er werd een commissie in het leven geroepen die zich moest buigen over hoe televisiezenders moesten omgaan met dergelijke films. Zo ontstond in België het ‘witte vierkantje’ dat constant zichtbaar moest zijn om kijkers te waarschuwen. Verder beslisten ze dat zulke films ingeleid moesten worden, niet voor 22 uur mochten getoond worden en moesten uitgeleid worden door een debat. Het verhaal rond À bout de souffle illustreert dat er andere ‘censors’ waren dan de officiële filmkeuringscommissie. Ook de televisie censureerde, heel veel, maar dat is een ander verhaal. Maar de cinema werd ook gedisciplineerd door katholieke filmorganisaties, lokale besturen, het leger, de regering en vooral het gerecht. Ik vergelijk films met makkelijk te vangen prooien. Er was de filmkeuringscommissie die als een arend boven de prooi hangt en voortdurend kon toeslaan. En dan waren er al die andere roofvogels, die als het hen uitkwam films konden controleren, disciplineren, censureren. Een beeldspraak, maar er zijn honderden verhalen om dit verhaal te illustreren. Ultiem gaat het boek over grenzen. Hoever konden films gaan en wat gebeurde er als ze over een grens van het toelaatbare gingen? De filmkeuring was de eerstelijnscensor, daarna volgde al de rest indien ze het nodig achtten.”

IN samenwerking met / En collaboration avec prof. Daniël Biltereyst

A bout de A bout A bout de souffle 2 A bout de souffle zaterdag te zien op canvas