Chantal Akerman, une cinéaste à Bruxelles

Chantal Akerman werd geboren in Brussel in 1950 en verliet ons in Parijs op 5 oktober 2015. In 2017 richtte haar familie in Brussel de Chantal Akerman Foundation op, waarmee de wens van de cineaste om haar werk te bewaren en voort te zetten werkelijkheid werd. Op initiatief van de Foundation zal de cineaste gevierd worden in Brussel tijdens een hommage die dit najaar start en zal lopen tot juli 2024 en die de vorm aanneemt van een cinematografisch, artistiek, literair en architecturaal parcours doorheen de stad. Op 05.10 kunt u in CINEMATEK, onder andere vier onuitgegeven kortfilms bewonderen die recent in onze collectie werden teruggevonden en die Akerman maakte vóór Saute ma ville.

De Foundation wordt door en in CINEMATEK gehuisvest, in het voormalige De Clèves-Ravensteinhuis, en CINEMATEK ondersteunt ook de missies van de stichting. Chantal Akerman had een sterke emotionele band met CINEMATEK. Op cinefiel vlak, maar ook omdat de opeenvolgende conservatoren en conservatrices steeds hun sympathie en bewondering toonden voor haar werk. In CINEMATEK begon Akerman tevens met de restauratie van haar eerste films, een taak die nu wordt voortgezet.

De Foundation, in samenspraak met familieleden en medewerkers van de regisseuse, zet zich in voor het verzamelen, beschermen, bewaren, restaureren en toegankelijk maken van Akermans artistiek oeuvre. Haar hele oeuvre, in de vele vormen die het aanneemt: films, op verschillende soorten dragers, geschriften en archieven. Dankzij de restauraties die in CINEMATEK werden uitgevoerd, circuleren er nu wereldwijd bijna vijftien films. De Foundation streeft er ook naar om bij te dragen tot Chantal Akermans – nog steeds even levendige – internationale uitstraling en kennis over en wetenschappelijk onderzoek rond haar werk te promoten. Ze zet zich in voor de verspreiding en overlevering van het werk, zodat ook de jongere generaties zich op hun beurt door haar werk kunnen laten inspireren.

De stichting wil haar taken op het gebied van bewaring en valorisatie in de verf zetten en heeft in het kader daavan verschillende activiteiten opgestart in samenwerking met andere Brusselse culturele instellingen die zich eveneens inzetten voor de ondersteuning van Akermans pluridisciplinaire werk. Voor de Foundation is het tegelijkertijd een kans om te tonen dat ze Chantal Akerman echt opnieuw op de kaart wil zetten in Brussel, de plek waar een aantal van haar belangrijkste films werden gedraaid, en waar ze haar productiehuis Paradise Films oprichtte. Brussel – het weefsel zélf van haar gefilmd en geschreven werk en haar installaties.
Van 04.10.2022 tot eind juli 2024 viert Brussel Chantal Akerman, haar werk en haar persoon, in de vorm van een cinematografisch, artistiek, literair en architecturaal parcours doorheen Brussel. Cinema Palace trapt dit eerbetoon op 04.10 af met de avant-première van Toute une nuit in aanwezigheid van actrice Aurore Clément en Caroline Champetier, DOP van de film. De release van de film, gerestaureerd door CINEMATEK, volgt de dag erop, op 5.10. Toute une nuit, een film over verlangen en de overrompelende kracht van gevoelens, werd precies 40 jaar geleden opgenomen in Brussel, met “zijn bakstenen en zijn New Yorkse horizontaliteit” (Akerman). We zien de hoofdstad, die vandaag een andere textuur vertoont. Ook presenteert cinema Palace een tentoonstelling met archiefstukken die door de stichting worden bewaard: pers- en productiedocumenten, intentieverklaringen, scripts en knipsels die tevens de basis vormen voor een rondleiding door de stad, op zoek naar het Brussel dat vandaag niet meer bestaat, omdat het een architectonische en stedenbouwkundige ontwikkeling heeft doorgemaakt.

Op 05.10 verwelkomt CINEMATEK dan Aurore Clément, die speelt in alle films van Les Rendez-vous d’Anna tot en met Demain on déménage. Zij komt voorlezen uit Chantal Akermans boek Une famille à Bruxelles, waarbij ze de lezing – die ze vroeger samen met de cineaste uitvoerde – aanpast. Daarop volgt een uitzonderlijke vertoning van de eerste vier kortfilms die Chantal Akerman in de zomer van 1967 maakte voor haar toelatingsexamen voor filmschool INSAS, films die onlangs in de collecties van CINEMATEK werden teruggevonden. De films van elk 2 minuten, gedraaid in Brussel en aan de Belgische kust, nog voor het emblematische Saute ma ville uit 1968, tonen reeds Akermans filmtaal.

Op 06.10 presenteert Bozar Selfportrait/Autobiography: a work in progress uit 1998, een installatie die zelden wordt getoond en waarin Akermans voice-over de rode draad vormt en – via beelden van films die haar carrière hebben gemarkeerd en fragmenten uit Une famille à Bruxelles – haar persoonlijk parcours hersitueert. Op 21.10 is er de Belgische première van Hôtel des Acacias, een filmoefening uit 1982 gemaakt door INSAS-studenten tijdens een atelier onder leiding van Chantal Akerman. Ten slotte sluit het BAFF (Brussels Art Film Festival) in november het najaarsprogramma af met de onuitgegeven documentaire Autour de la Folie Almayer – een making-of van Akermans laatste fictielangspeelfilm (onder voorbehoud).

Vanaf het voorjaar van 2023 nemen andere culturele partners dan het voortouw en zullen zij het avontuur verderzetten dat zal leiden tot, onder andere, een volledige retrospectieve in CINEMATEK en een grote tentoonstelling in Bozar. Zo zal de leegte die Chantal Akerman sinds haar dood heeft achtergelaten een beetje gevuld worden. Want Brussel mist een van de grootste cineastes van de 20e eeuw, wereldwijd bewonderd en geprezen om haar visionair oeuvre en de universele vragen die erin gesteld worden.








Met de steun van








In samenwerking met
image
Woensdag 05.10 19:30 ledoux|upper Cart

Chantal Akerman, une cinéaste à Bruxelles

Une famille à Bruxelles
  • Aurore Clément ⁄ Une famille à Bruxelles ⁄

Aurore Clément bewijst ons de enorme eer om, 22 jaar na de eerste lezing op het Kunstenfestivaldesarts, te komen voorlezen uit Une famille à Bruxelles. Deze tekst, die werd geschreven in 1998 en die sterk aanleunt bij autofictie, werd slechts enkele keren voorgelezen tijdens een samenwerking tussen Chantal Akerman en Aurore Clément. Hier leest de actrice de tekst in Akermans afwezigheid…

image
Woensdag 05.10 21:00 ledoux|upper Cart

Chantal Akerman, une cinéaste à Bruxelles

Chantal Akerman, une cinéaste joyeuse ⁄ een vrolijke filmmaakster

CINEMATEK vond onlangs de eerste kortfilms terug die Chantal Akerman in de zomer van 1967 in Super 8 draaide voor haar toelatingsexamen voor filmschool INSAS. We presenteren ze voor het eerst aan het publiek. Daarna volgen een reeks kortfilms uit de jaren 1980, diverse producties (met name voor televisie) waarin Akerman vaak zichzelf opvoert. In Lettre d’une cinéaste, een opdracht van 'Cinéma, Cinemas', een programma van het toenmalige Antenne 2, vertelt ze ons op clowneske toon over haar wedervaren. In de burleske kortfilm Family Business, gemaakt voor Channel 4, volgen we Akerman in Hollywood. J’ai faim, j’ai froid is dan weer goed voor 12 sublieme en grappige minuten, en we vinden de cineaste ook terug in de humoristische kortfilm La Paresse, geproduceerd door ZDF. Ten slotte vertolkt Sami Frey in Le Déménagement een personage dat, net als de cineaste zelf, tegelijk grappig én verdrietig is.

image
Zondag 09.10 15:00 ledoux|upper Cart

Chantal Akerman, une cinéaste à Bruxelles

Jeanne D.
  • Isa Stragliati, België - Belgique 2022 ⁄ Marilyn Watelet, Jan Decorte, Philippe Graff, Babette Mangolte, Jacqueline Aubenas… ⁄ radio ⁄ 150' ⁄ ST-OND: —

Wereldpremière van Jeanne D., een radiocreatie van Isa Stragliati – een Franse radiomaakster, geluidskunstenares, componiste/producer en dj – rond de film Jeanne Dielman, 23 quai du Commerce, 1080 Bruxelles. Deze creatie, samengesteld uit 3 delen van 50 minuten, is een gepassioneerd en fascinerend onderzoek naar de locaties waar de film werd opgenomen, met interviews met mensen die aan de film hebben meegewerkt, zoals Marilyn Watelet, Jan Decorte, Philippe Graff, Babette Mangolte en Jacqueline Aubenas…