SNAP ! FESTIVAL: Sex work and Emancipation

CINEMATEK en SNAP ! (Sex workers Narratives Arts and Politics), het eerste festival dat exclusief gewijd is aan de representatie van en het discours over sekswerk(st)ers, slaan de handen in elkaar. Na afloop van het festival dat eind mei plaatsvindt in de Beursschouwburg en Cinema Nova, verwelkomen we het programma Sex work & Emancipation dat het subversieve en politieke potentieel dat minderheidsgroepen in deze economische activiteiten aanboren in de verf zet. Op 02.06, de internationale dag van de sekswerk(st)-er, openen we deze cyclus met het portret van Grisélidis Réal, vertoond in aanwezigheid van Sonia Verstappen. Via deze essentiële figuren maken we kennis met de wortels van een beweging die zich vanaf 1975 in Frankrijk begon te vormen.

SNAP !, zoals de Feminist SNAP getheoretiseerd door de onderzoekster Sarah Ahmed, dat het moment van de breuk aanduidt die zich aankondigt na een lange periode van geaccumuleerde druk. Het gekraak van de SNAP ! is een moment dat beweging wordt en andere mogelijke werelden opent.Na decennia van strijd door collectieve verenigingen van sekswerk(st)ers, heeft België zich op historische wijze onderscheiden als tweede land ter wereld dat het sekswerk decriminaliseert en op die manier een tot nu toe gemarginaliseerde en geminachte groep volledig erkent.

De cyclus in CINEMATEK sluit hierbij aan en brengt ook het sekspositieve pornopunkfeminisme en de postporno naar voren: tegenbewegingen en seksuele exploraties zijn aanwezig met Virginie Despentes en Emilie Jouvet. De performancefilm Too Much Pussy, voor het eerst in België vertoond, volgt de Europese tournee van zeven lesbische kunstenaressen en sekswerk(st)ers. Mutantes richt zijn aandacht dan weer op pornografische representatie als politiek middel aan de Amerikaanse westkust in de jaren 1980 en de hedendaagse scene in Barcelona.
Het féminisme pute, ontwikkeld door militante collectieven, onderschrijft de strijd voor de erkenning van de arbeid van vrouwen, historisch gezien uitgebuit door heteropatriarchale structuren, en voor de hertoe-eigening van hun middelen. We zien dit feminisme in actie in cultfictiefilms uit de filmgeschiedenis, in verhalen waarin genoten wordt van het weer in handen nemen van de macht. Dat zien we bijvoorbeeld in La Fiancée du pirate van Nelly Kaplan, dat ons “een geschiedenis van de moderne tijd” toont “waarin een heks de inquisiteurs verbrandt in plaats van zelf verbrand te worden” en bij het verschijnen de censuur uitdaagde die de film wilde verbieden, want “een hoer die alles en iedereen overwint, dat kon niet!” Terry Jones (Monty Python) draaide in 1986 Personal Services, een genotsvolle film en vrije adaptatie van het leven van Cynthia Payen, prostituee, BDSM-meesteres en bordeelhoudster te Londen. Working Girls van Lizzie Borden, hier vertoond in een recent gerestaureerde versie, is dan weer een van de eerste films waarin sekswerk als werk wordt getoond, op een relatief gewone manier, zonder exotisering of dramatisering van de arbeidscondities in een bordeel in New York.
Per slot van rekening is een van de belangrijkste slogans van de minderheidsgroepen “Nothing about us, without us”. Dit geldt voor het beleid dat hen aanbelangt, maar ook voor de films waarin ze worden voorgesteld. Omdat cinema een krachtige motor is voor de verspreiding van stereotypen, ontwikkelen regisseurs/euses manieren om op een ethische en actieve manier gestigmatiseerde groepen te kunnen betrekken in het werkproces. Dit is het geval bij Nicola Mai, onderzoeker en regisseur gespecialiseerd in de uitdagingen waarmee sekswerk(st)ers die migrant zijn worden geconfronteerd. Hij ontwikkelt met zijn etnofictie een werkwijze die toelaat dat gemeenschappen zelf en collectief hun levensverhalen kunnen formuleren. Op die manier zijn zijn films hybride vormen tussen de blik van de filmmaker-etnoloog en de scenario’s waarin personen de situaties waarmee ze geconfronteerd worden verwerken. Caer volgt deze werkwijze bij latina transvrouwen in Queens die politievervolging bestrijden, zich organiseren en samenkomen tijdens feestelijke dragshows. Het verhaal en de rollen van de film werden geschreven door de leden van het interculturele collectief TRANSgrediendo en de personages worden gespeeld door niet-professionele actrices, sommigen van hen zijn ook coauteurs en werkten mee aan de montage van de film.

Filmische werelden geven vorm aan sociale verbeeldingen en omgekeerd. Ook de manier waarop minderheidsgroepen worden afgebeeld in films heeft een directe impact op de realiteit, de herhaling van objectiverende of vernederende beelden van prostituee-personages speelt een rol in de perceptie van sekwerk(st)ers. De schade herstellen die veroorzaakt werd door eeuwen stigmatiserende representaties: wat noodzakelijk is moet ook mogelijk worden. De stereotypering achter ons laten en vervangen door constellaties van emanciperende verhalen. Dat is het politieke en ethische project dat het SNAP-festival uitdraagt.



In samenwerking met
image
Donderdag 02.06 19:00 ledoux|upper Cart

SNAP ! FESTIVAL: Sex work and Emancipation

Grisélidis Réal, carnet de bal
  • Natacha Giler, France 2013 ⁄ couleur - kleur ⁄ 53' ⁄ ST-OND: —

“Wat kan je beter prostitueren: je lijf of je ziel? Je lijf natuurlijk. ’t Is fysiek lastiger, maar het is properder.” In de jaren 1960 verlaat Grisélidis Réal Genève om aan de verveling te ontsnappen. Haar zoektocht naar vrijheid hield nooit op. Heel haar leven prostitueerde ze zich ‘om niet te sterven’. Ze schreef vijf boeken. In 2009, vier jaar na haar overlijden, werd haar lichaam overgebracht naar Genève, “daar waar de mensen begraven liggen die de geschiedenis van de stad hebben geschreven”. De inscriptie op haar grafsteen luidt: “Schilderes, schrijfster, prostituee”.

image
Zaterdag 04.06 19:00 ledoux|upper Cart

SNAP ! FESTIVAL: Sex work and Emancipation

Mutantes : Punk Porn Feminism
  • Virginie Despentes, France 2009 ⁄ couleur - kleur ⁄ 85' ⁄ ST-OND: FR

De regisseuse en schrijfster Virginie Despentes ging in de VS en Europa op zoek naar kunstenaars, theoretici en activisten van de queer-beweging. Mutantes bestaat uit die interviews, afgewisseld met archiefbeelden van performances en van politieke acties van sekswerk(st)ers. Despentes toont een feminisme dat, naar het voorbeeld van de Amerikaanse feministische pro-seksbeweging, een complete seksuele vrijheid voorstaat.

image
Zaterdag 04.06 21:00 ledoux|upper Cart

SNAP ! FESTIVAL: Sex work and Emancipation

Herstory of Porn: Reel to Real
  • Annie Sprinkle, Carol Leigh, United States of America 1999 ⁄ couleur - kleur ⁄ 69' ⁄ ST-OND: —

Annie Sprinkle, kunstenares en figuur uit de pornowereld en de queer, feministische sekspositieve gemeenschap, neemt het publiek mee op een performance⁄rondleiding in zeven heel verschillende bioscopen. Tijdens elke etappe becommentarieert ze met bijtende humor fragmenten uit een aantal van de tweehonderd films die ze tijdens het laatste kwart van de vorige eeuw heeft geregisseerd. Deze film, die de vorm aanneemt van een intiem en politiek, gefilmd dagboek, schetst de evolutie van de seksindustrie en de singuliere ervaringen van Annie Sprinkle als pionier van het sekswerk.

image
Zondag 05.06 19:00 ledoux|upper Cart

SNAP ! FESTIVAL: Sex work and Emancipation

Belle de jour
  • Luis Bunuel, France - Frankrijk, Italie - Italië 1967 ⁄ Catherine Deneuve, Michel Piccoli, Jean Sorel ⁄ couleur - kleur ⁄ 99' ⁄ ST-OND: NL

Séverine, de seksueel onbevredigde echtgenote van Pierre, geeft zich over aan BDSM-fantasieën en belandt op een dag heel discreet in een bordeel. Ze begint er algauw als ‘belle de jour’, prostituee van 14h tot 17h, onder het toeziend oog van Mme Anaïs.

image
Woensdag 08.06 19:00 ledoux|upper Cart

SNAP ! FESTIVAL: Sex work and Emancipation

La Fiancée du pirate
  • Nelly Kaplan, France 1969 ⁄ Bernadette Lafont, Georges Geret, Henri Czarniak ⁄ couleur - kleur ⁄ 107' ⁄ ST-OND: —

Met deze vrolijk uitdagende en wild feministische film bezorgt Nelly Kaplan Bernadette Lafont een van haar beste rollen ooit: een seksueel bevrijde vrouw die er niet voor terugschrikt zich te verzetten tegen mannelijk geweld, de heersende moraal, vooroordelen of conformisme.

image
Zaterdag 11.06 19:00 Ledoux|upper Cart

SNAP ! FESTIVAL: Sex work and Emancipation

Caer (Caught)
  • Nicola Mai, UK 2021 ⁄ couleur - kleur ⁄ 71' ⁄ ST-OND: FR

Caer is een coöperatieve en experimentele documentaire over zowel de strijd tegen politievervolging, als de verdediging van de rechten van transgender personen en latina sekswerksters in Queens en hun blijmoedige zelforganisatie rond feestelijke dragshows. Het verhaal en de rollen van de film, die fictie en non-fictie vermengt, werden geschreven door leden van het interculturele collectief TRANSgrediendo. De rollen worden vertolkt door niet-professionele actrices, sommigen van hen schreven en monteerden ook mee aan de film.

image
Zaterdag 11.06 21:00 ledoux|upper Cart

SNAP ! FESTIVAL: Sex work and Emancipation

Too Much Pussy! Feminist Sluts in The Queer X Show
  • Émilie Jouvet, France - Frankrijk, Allemagne - Duitsland 2010 ⁄ couleur - kleur ⁄ 98' ⁄ ST-OND: —

In 2009 sluit Jouvet zich aan bij een gelegenheidsgroep van performers om haar tweede langspeelfilm Too Much Pussy! Feminist Sluts in the Queer X Show te draaien. Too Much Pussy, een heerlijke en strijdlustige road movie over postpornografie en de feministische sekspositieve beweging, verhaalt de dolle avonturen van zeven jonge performancekunstenaressen tijdens een epische gelegenheidstournee. Ze doorkruisen Europa in een busje, schoppen keet in hippe kosmopolitische nachtclubs in Parijs en passeren in de queer underground squats van Berlijn en de prestigieuze theaters van Parijs, Berlijn, Stockholm, Kopenhagen …

image
Maandag 13.06 19:00 ledoux|upper Cart

SNAP ! FESTIVAL: Sex work and Emancipation

Personal Services
  • Terry Jones, UK 1987 ⁄ couleur - kleur ⁄ 104' ⁄ ST-OND: FR - NL

Losjes gebaseerd op de biografie van Cynthia Payne, volgt de film de ontketende opeenvolging van gebeurtenissen in het leven van Christine, in een voorstad van Londen. Ze verhuurt haar appartement aan een prostituee, begint zich ook te prostitueren en wordt bordeelhoudster en BDSM-meesteres in een clandestien, queer bordeel. Personal Services klaagt de heersende hypocrisie aan en demystificeert de prostitutie met een geamuseerde en onderhoudende blik.

image
Woensdag 15.06 19:00 ledoux|upper Cart

SNAP ! FESTIVAL: Sex work and Emancipation
OUR STORY

Working Girls
  • Lizzie Borden, United States of America 1986 ⁄ Louise Smith, Ellen McElduff, Amanda Goodwin ⁄ couleur - kleur ⁄ 93' ⁄ ST-OND: —

Een dag in het leven van drie eliteprostituees (een is een gediplomeerde van Yale, een andere een juriste in spe). Borden, die een half jaar lang working girls interviewde, benadert het beroep van de dames uiterst zakelijk en houdt zich ver van een moreel oordeel.

Gerestaureerde versie (DCP).