Portugal Século XX: Visões Femininas

Hoewel het een essentieel onderdeel is van de rijkdom van de Portugese auteurscinema, is het percentage door vrouwen geregisseerde films in Portugal een van de laagste in West-Europa. Tussen 1946 en 2009 produceerden Portugese vrouwelijke regisseurs slechts 40 speelfilms, of minder dan één film per jaar. Hoe bescheiden de nationale productie van Portugal ook moge zijn, dit cijfer getuigt van een flagrante ongelijkheid die onder meer terug te brengen is tot het sociaal conservatisme tijdens de lange periode van de dictatuur van Estado Novo (1926 -1974). Maar ook na de democratische revolutie bleef deze ongelijkheid bestaan, zij het op een meer verzachte manier. Dit programma biedt een reis door de filmografie van Portugese regisseurs, vanaf de eerste speelfilm Três Dias sem Deus van Bárbara Virgínia, die in 1946 veelbetekenend verscheen en waarvan we nu nog maar 30 minuten beeldmateriaal hebben, tot aan het begin van de film 21e eeuw, waar een duidelijke afname te merken valt in de ondervertegenwoordiging van vrouwen in de Portugese cinema. De afgelopen 15 jaar is er een bloei gekomen en was er een opkomst van een nieuwe generatie vrouwelijke regisseurs.

In samenwerking met Cinemateca Portuguesa
image
Zondag 04.07 19:00 Le Doux|upper Cart

Portugal Século XX: Visões Femininas

Os Mutantes
  • Teresa Villaverde , Portugal , 1998
  • Ana Moreira, Alexandre Pinto, Nelson Varela
  • ⁄ 113' ⁄ POR ⁄ OND: EN

De derde speelfilm van Teresa Villaverde, Os mutantes, ging in 1998 in Cannes in première. Het is een tragische, maar ook tedere kijk op het drama van veel jonge mensen eind jaren negentig, die, zonder horizon, afkomstig uit gebroken families en alleen, op weg zijn naar de ondergang of klaar om “mutanten” te worden, wezens die zwaar ontheemd en verloren zijn in de consumptiemaatschappij. Dit is het moeilijkste werk van de regisseuse en ook een van de meest opvallende films in de hedendaagse Portugese cinema, met ook twee opmerkelijke nieuwe acteurs: Ana Moreira en Alexandre Pinto.

image
Woensdag 07.07 21:00 Le Doux|upper Cart

Portugal Século XX: Visões Femininas

Trás-os-Montes
  • António Reis, Margarida Martins Cordeiro , Portugal , 1976
  • Habitants De Bragança, De Miranda Do Douro
  • kleur ⁄ 110' ⁄ POR ⁄ OND: FR

Evocatie, met aandacht voor de populaire cultuur, van noordoost Portugal, waar Lissabon oneindig ver is en veel bewoners wegtrekken. Tegelijk stelt de film zichzelf en zijn eigen filmtaal in vraag.

image
Zondag 11.07 17:30 Le Doux|upper Cart

Portugal Século XX: Visões Femininas

O Movimento das Coisas
  • Manuela Serra , Portugal , 1985
  • kleur ⁄ 85' ⁄ POR ⁄ OND: FR

O movimento das coisas is een van de opmerkelijkste films die in de jaren 1970 en 1980 het landelijke universum van Noord-Portugal als onderwerp namen. O movimento das coisas begon binnen de Cooperativa VirVer, aan projecten waarvan Manuela Serra verschillende jaren werkte, en zou pas enige tijd later worden voltooid. Alles wat de bestaansreden van bijna alle andere films hierover zou zijn geweest, lijkt hier echter uitgepuurd, zo niet verwijderd. De eenvoud van de film vindt slechts een parallel in de discretie waarmee hij werd ontvangen (pas in 2021 kreeg hij een bioscooprelease).

image
Woensdag 14.07 21:15 Le Doux|upper Cart

Portugal Século XX: Visões Femininas

A Costas dos Murmúrios
  • Margarida Cardoso , Portugal , 2004
  • Beatriz Batarda, Filipe Duarte, Monica Calle
  • kleur ⁄ 120' ⁄ POR ⁄ OND: FR

Deze eerste fictiefilm van Margarida Cardoso is een adaptatie van de gelijknamige roman van Lídia Jorge. The Murmuring Coast speelt in het koloniale Mozambique en volgt de echtgenote (Beatriz Batarda) van een legerofficier. Haar innerlijke verhaal, een geschiedenis van herkenning en verschillende soorten ontgoocheling, ontvouwt tussen de periodes van afwezigheid van haar man (de oorlog) en de grootsheid van het landschap. De muziek van Bernardo Sassetti draagt in grote mate bij tot de hypnotiserende sfeer.

image
Zaterdag 17.07 21:15 Le Doux|upper Cart

Portugal Século XX: Visões Femininas

Glória
  • Manuela Viegas , Portugal , 1999
  • Jean-Christophe Bouvet, Raquel Marques, Francisco Relvas
  • ⁄ 100' ⁄ POR ⁄ OND: FR

Gloria is het speelfilmdebuut van Manuela Viegas. De film werpt een bespookte blik op de kindertijd, met echo's van The Night of the Hunter en een onirische sfeer die aanleunt bij Victor Erice's El espiritu de la colmena. Het is een verhaal over de kruising tussen de wereld van volwassenen en de wereld van kinderen, tussen bergen en ruïnes, met ook een opmerkelijke sound design, die essentieel is voor de opbouw van de film.

image
Woensdag 21.07 19:00 Le Doux|upper Cart

Portugal Século XX: Visões Femininas

Relação fiel e Verdadeira
  • Margarida Gil , Portugal , 1987
  • Catarina Alves Costa, António Sequeira Lopes, Jorge Rolla
  • ⁄ 85' ⁄ POR ⁄ OND: FR

Relação fiel e Verdadeira ontstond uit een script naar de "autobiografie" van Antónia Margarida Castelo Branco. Deze eerste film van Margarida Gil speelt zich af in 17de eeuw bij de landadel uit het noorden en vertelt over de gekwelde verhouding tussen Antónia (Catarina Alves Costa in een inspirerende rol) en haar geruïneerde echtgenoot, de bohémien Brás Telles de Meneses. Uiteindelijk neemt hij haar mee om haar heil te zoeken in een klooster.

image
Donderdag 22.07 21:00 Le Doux|upper Cart

Portugal Século XX: Visões Femininas

Três dias sem Deus + Dina e Django
  • Bárbara Virginia / Solveig Nordlund , Portugal
  • ⁄ 22' + 90' ⁄ PIANO

Três dias sem Deus, Bárbara Virginia, Portugal 1945, Maria Clementina, Laura Fernandes, Jorge Gentil / 22' / stil - muet /met piano begeleiding

Bárbara Virgínia was in 1946 met Três dias sem deus, de eerste Portugese regisseuse en ook de eerste vrouw met een film in competitie op het filmfestival van Cannes. Het hier gepresenteerde enige overlevende fragment uit de film is een klankloos beeld.

Dina e Django, Solveig Nordlund, Portugal 1981, María Santiago, Luís Lucas, Benvinda Bento / kleur - couleur / 90' / OND - ST: FR

De revolutie van 1974 vormt het decor voor Dina e Django. Onze twee jonge helden laten zich leiden door zinnen uit de Braziliaanse "literatura de cordel" (vergelijkbaar met Amerikaanse pulpliteratuur) en beleven een korte en fatale liefdesgeschiedenis, die een tragisch spoor van misdaad achterlaat. Dina e Django is gebaseerd op echte gebeurtenissen en heeft veel te danken aan de krachtige presence van Maria Santiago in haar enige filmperformance. Een onconventioneel verhaal waarvan de geschiedenis kruist met die geschiedenis van de revolutie en de beelden ervan.

image
Woensdag 28.07 21:30 Le Doux|upper Cart

Portugal Século XX: Visões Femininas

Kali, the Little Vampire / Kali, le petit vampire + Frágil como a mundo /
  • Regina Pessoa / Rita Azevedo Gomes , Portugal
  • ⁄ 9' + 90' ⁄ POR

Kali, the Little Vampire Regina Pessoa, Portugal 2012, 9' / OND - ST: FR

Fragile As the World (Fragil como o mundo) Rita Azevedo Gomes, Portugal 2001, Maria Gonçalves, Bruno Terra, Sophie Balabanian / kleur - couleur / 90' / OND - ST: FR-NL

Fragile As the World, waarvan de titel en het epigraaf zijn ontleend aan een gedicht van Sophia de Mello Breyner, was de tweede speelfilm van Rita Azevedo Gomes. Ze onthult een zeer persoonlijk poëtisch universum, dat sober en donker wordt gefilmd met strenge composities (fotografie van Acácio de Almeida). Het verhaal heeft wat weg van een ontmoeting tussen gekwetste tieners in de films van Nicholas Ray en de bloedlyriek van Werner Schroeter.

image
Zondag 01.08 21:15 Le Doux|upper Cart

Portugal Século XX: Visões Femininas

Nuvem
  • Ana Luísa Guimarães , Portugal , 1991
  • Afonso Melo, Rosa Castro André, Guilherme Filipe
  • ⁄ 95' ⁄ POR ⁄ OND: FR

In de tweede helft van de jaren tachtig maakten verschillende oud-studenten van de Portugese nationale filmschool hun eerste speelfilm. Enkele daarvan waren afkomstig van de kortstondige productiemaatschappij Trópico Filmes (ook bekend van A Girl in Summer van Vítor Gonçalves en The Blood van Pedro Costa). Ze veroverden desalnietemin een plek in de geschiedenis van de Portegese cinema omdat ze niet moeten onderdoen voor de meest consequente vernieuwingsdaden in de verschillende golven van Cinema Novo. Nuvem, de enige Trópico-film die tot vandaag het enige opus bleef van de makers, deelde met de andere films zowel zorg en rigeur in de regie, als de indertijd algemeen opgemerkte vermenging van droom, duisternis en onontkoombare romantiek. Een verhaal over marginaliteit in Portugal, met protagonisten die, net als die van Nicholas Ray's They Live by Night "nooit goed waren ingewijd in de wereld waarin wij leven".

image
Maandag 02.08 21:00 Le Doux|upper Cart

Portugal Século XX: Visões Femininas

André Valente
  • Catarina Ruivo , Portugal , 2004
  • Leonardo Viveiros, Rita Durão, Dmitry Bogomolov
  • ⁄ 115' ⁄ POR ⁄ OND: EN

Catarina Ruivo's speelfilmdebuut bleef onopgemerkt in Portugal, maar kende een succesvolle passage op het Festival van Locarno en werd door kritiek en publiek goed ontvangen in Frankrijk. Het verhaal gaat over een vaderloos kind, zijn moeder en de Russische immigrant die het kind uiteindelijk als "adoptievader" zal kiezen. De vertelling is realistisch, met aandacht voor het ritme van het dagelijkse leven. Het kind (Leonardo Viveiros) is een geschenk voor de casting.