Lionel Soukaz & Stéphane Gérard – expansion des désirs ⁄ uitbreiding van verlangens

Stéphane Gérard is een experimentele filmmaker wiens praktijk de representaties van queer personen, personen die bij een ras worden ingedeeld en hiv/aids bevraagt, met films als Rien n’oblige à répéter l’histoire; La Machine avalée; of Entre garçons. Dit najaar nodigt hij je uit om de filmografie van Lionel Soukaz te komen ontdekken.

De grootste erfgoedinstellingen bewaren heden ten dage de films van Lionel Soukaz. Nochtans werkte Soukaz in zijn tijd in de marge van de filmindustrie, in een parallelle economie. Hij haalde zijn inspiratie uit ideeën rond bevrijding en experiment die typisch zijn voor de avant-gardecinema. Zijn films, verre van een relict uit het verleden, zijn vandaag levendiger dan ooit, het zijn experimenten met film- en levensvormen. Dit programma is een kans om, in de aanwezigheid van Soukaz zelf, de kern van verlangen en vrijheid te (her)ontdekken in zijn films gedragen door de seksuele bevrijdingsenergie uit de jaren 1970. Sinds hun (her)ontdekking, die we te danken hebben aan Nicole Brenez, wekken deze werken bij mij bewondering op en vormen ze de basis voor onze overdracht, samenwerking, vertrouwen en vriendschap. En ze blijven een oneindige bron van esthetische en politieke inspiratie, een permanente uitnodiging om het veld van wat mogelijk is te verkennen.

Als vertrekpunt is er Soukaz' meest recente film, En Corps +, een videofresco waarin de kwetsbaarheid van lichamen in het licht van de hiv/aids-epidemie haar verlengde vindt in een collectieve politieke strijd. Dit filmwerk met zijn programmatische titel vroeg om een uitgebreid en excessief schrijn (Lionel Soukaz zet als persoon zelf de toon), waarin talrijke historische en esthetische links met zijn andere films met elkaar verbonden worden. Zo wordt En Corps + zowel de synthese als de genese van het hele filmprogramma.

Eerst is er Race d'ep, in coregie met Guy Hocquenghem, die met beelden de geschiedenis schrijft van een eeuw homoseksualiteit. De titel vat goed het idee van een gemeenschap samen, maar dan één die gekenmerkt wordt door een soort anti-identiteit, want race d'ep is verlan voor 'pédéraste'. Een 'race d'ep' dus van de uitgeslotenen en gemarginaliseerden. Lionel Soukaz' films ontsnappen aan classificatievakjes, ook wat zijn formele keuzes betreft. Ook Race d'ep draait, net zoals Le Sexe des anges daarvoor, rond esthetische vindingrijkheid en hybride objecten. Met een affirmerend vrijheidsgebaar brengt de film zowel emancipatie als verlangen samen.

Als tegenbeeld is er Ixe, een recht van antwoord op de staatscensuur die deze levenskracht probeert te beheersen, maar ze alleen maar explosiever maakt. Daarbij botst de subjectiviteit van de cineast met de morele orde die hem verstikt. De respons is noodzakelijkerwijs overdreven: dubbel zoveel schermen, nog meer seks, drugs, muziek en verlangen. Een leven in versnelling, geleefd met passie, zoals het ook verhaald wordt in het autobiografische drama Maman que man, het verhaal van een jeugd die zich in zichzelf verliest – in haar dorst naar ervaring, vrijheid, liefde.
Door het evoqueren van belangrijke historische gebeurtenissen draagt Lionel Soukaz ook bij aan de constructie van een politieke mythologie. La Marche gaie, dat de mars voor homo- en lesbiennerechten in Washington in 1979 verhaalt (een avontuur bezield door de mythische Stonewall-revoltes), maakt duidelijk dat Soukaz met hart en ziel deel uitmaakt van deze gemeenschap. Tegelijk wordt hij de felste criticus van deze gemeenschap wanneer ze zich overgeeft aan imperialisme, zoals te zien is in Tino, een film die naar de oudheid verwijst.

Doorheen deze liefde voor film en video schijnt een gemeenschappelijk verlangen om niet te verdwijnen, de hoeksteen van talrijke vriendschappen die verenigd zijn rond het schrijven van deze genegeerde of vergeten levens, via projecten zoals 'Résister – Vivre La Mémoire' of de vereniging 'Archiver +', die de productie van de Journal annales op zich zal nemen. Mijn eigen film, Rien n'oblige à répéter l'histoire, getuigt van een besef van het belang van archieven en vooral van de overlevering van onze verhalen, van onze levens, in verzet tegen homofobe en transfobe repressie, tegen de hiv/aids-epidemie. De filmmaker als smokkelaar, archivaris, historicus, verhalenverteller, activist, dichter, geliefde, vriend.

Stéphane Gérard






Met de steun van

image
Woensdag 12.10 19:00 ledoux|upper Cart

OUR STORY
OUR STORY: Lionel Soukaz, Stéphane Gérard
Lionel Soukaz & Stéphane Gérard – expansion des désirs ⁄ uitbreiding van verlangens

En corps +
  • Stéphane Gérard, Lionel Soukaz, France 2021 ⁄ color ⁄ 65' ⁄ ST-OND: FR

En Corps +, voor het eerst getoond in België, komt voort uit het Journal annales, een videodagboek van Lionel Soukaz, tweeduizend uur videobanden die dertig jaar hiv/aids-epidemie bestrijken. Dit werk op drie schermen is een eerste montage, die focust op de collectieve mobilisaties. Het is een getuigenis van de vindingrijkheid qua politiek actievoeren, van solidariteit, en van de herdenking van een gemeenschap getekend door onbegrip, woede, rouw en de urgentie om te overleven.

image
Donderdag 13.10 19:00 ledoux|upper Cart

OUR STORY
OUR STORY: Lionel Soukaz, Stéphane Gérard
Lionel Soukaz & Stéphane Gérard – expansion des désirs ⁄ uitbreiding van verlangens

Le Sexe des anges + La Marche gaie

Le Sexe des anges verkent, voortbouwend op de jaren van seksuele bevrijding, de fantasieën van homoseksuele adolescenten die vechten tegen conservatieve vormen van autoriteit door middel van een speelse seksualiteit die haar politieke kracht niet verbergt. In La Marche gaie zien en horen we Lionel Soukaz’ commentaar als Fransman die de Verenigde Staten bezoekt en de militante energie bewondert van homo's en lesbiennes uit het hele land die naar Washington zijn afgezakt om te betogen voor hun rechten.

image
Maandag 17.10 21:00 ledoux|upper Cart

Lionel Soukaz & Stéphane Gérard – expansion des désirs ⁄ uitbreiding van verlangens

Race d'Ep
  • Lionel Soukaz, Guy Hocquenghem, France 1979 ⁄ Elizar Van Effenterre, Gilles Sandier, Pierre Stone ⁄ black and white and color ⁄ 95' ⁄ ST-OND: —

Lionel Soukaz en Guy Hocquenghem verhalen in deze documentaire een eeuw homoseksuele onderdrukking én homoseksueel verzet doorheen vier tijdperken. Er zijn de jaren 1900 en Baron von Gloeden, die naakte Italiaanse jongelingen fotografeert. De jaren 1930, met Magnus Hirschfeld en zijn Institut für Sexualwissenschaft, dat verwoest werd door de nazi's. De jaren 1960 en de homoseksuele bevrijding. De film sluit af met het heden, namelijk een nachtelijk gesprek over cruising in Parijs.

image
Donderdag 20.10 21:30 ledoux|upper Cart

Lionel Soukaz & Stéphane Gérard – expansion des désirs ⁄ uitbreiding van verlangens

Ixe
  • Lionel Soukaz, France 1980 ⁄ Jean-François B., François Dantchev, Farida ⁄ black and white and color ⁄ 48' ⁄ ST-OND: —

Vanwege de expliciete homoseksuele seksscènes censureerde het Franse Ministerie van Cultuur Race d'ep, waardoor Lionel Soukaz gedwongen werd de film opnieuw te monteren. Zijn reactie op deze censuur volgt een jaar later met Ixe, een rauwe punkmontage waarin alles samenkomt wat de moraalridders veroordelen: sodomie, drugs, godslastering, bestialiteit, travestie... Maar Ixe is meer dan alleen maar provocatie, het is een manifest voor het recht om vrij te leven, dat, zoals René Schérer het perfect samenvat, getuigt van de 'wanhopige vitaliteit' van een generatie.

image
Maandag 24.10 21:00 ledoux|upper Cart

Lionel Soukaz & Stéphane Gérard – expansion des désirs ⁄ uitbreiding van verlangens

Maman que man / Tino

In Maman que man keert Lionel Soukaz terug naar een moment in zijn eigen leven. Hij evoqueert de passies van zijn jeugd, verdeeld als hij is tussen de liefde voor zijn ouders en de lokroep van ongekende romantische experimenten. In Tino, een film die hij samen schreef en regisseerde met Guy Hocquenghem, ontmoeten een rijke Amerikaan en zijn vrouw in Europa een jonge Arabische man. Hun liefdesgeschiedenis krijgt een echo in die van keizer Hadrianus en zijn geliefde, Antinoüs, waardoor er een subtiele kritiek op het hedendaagse imperialisme ontstaat.

image
Dinsdag 25.10 19:00 ledoux|upper Cart

Lionel Soukaz & Stéphane Gérard – expansion des désirs ⁄ uitbreiding van verlangens

Rien n’oblige à répéter l’histoire
History Doesn't Have to Repeat Itself
  • Stéphane Gérard, France, United States of America 2014 ⁄ color ⁄ 83' ⁄ ST-OND: FR

Zeven gesprekken kruisen elkaar, bijna 40 jaar na de Stonewall-rellen in New York. Aan de orde zijn de politiek van seksuele minderheden en de strijd tegen de aids-epidemie; er worden volop analyses, ervaringen en idealen uitgewisseld. De projecten van de protagonisten zijn o.a. archieven, video's, activisme en het creëren van gemeenschapsruimtes. Wat hen verenigd is een hevig verlangen naar gerechtigheid. De projecten overspannen eeuwen: er worden lessen getrokken uit het verleden, en er wordt volop naar de (utopische) toekomst gekeken...