Fugitive Cinema

ALTERNATIEVE FILMPRODUCTIE EN -DISTRIBUTIE IN BELGIË.
PAR ⁄ DOOR GERTJAN WILLEMS EN STEVEN JACOBS

Op 17 maart 1966 zag Fugitive Cinema het levenslicht. Stichtende leden waren Robbe De Hert, die tot boegbeeld van het collectief en enfant terrible van de Belgische cinema zou uitgroeien, diens broer Jos De Hert (de striptekenaar ‘Grapjos’), Walter Heynen (muzikant), Kris Van den Bogaert (uitgever) en de broers Toon en Louis Celis en hun vader Frans Celis (fotografen). Avant-garde dichter Paul De Vree fungeerde als voorzitter. Het gemeenschappelijk doel was een alternatief te bieden voor de dominante filmcultuur. Al snel waren filmmakers als Patrick Le Bon en Guido Henderickx, en later ook Luc Pien, actief binnen het collectief.

Vanaf haar oprichting in 1966 zorgde het filmcollectief Fugitive Cinema voor een alternatief geluid in de Belgische filmwereld. Dat deed het Antwerpse collectief niet alleen door zelf films te maken, maar ook door films te distribueren die andere verdelers links lieten liggen.
Alternatieve distributie

Fugitive Cinema deed veel meer dan films maken. De Fugitive-leden richtten een filmclub op (Studio 2001) en waren nauw betrokken bij het film-, muziek-, debat- en cultuurhuis de King Kong in Antwerpen. Daarnaast werkten ze korte tijd aan een eigen filmtijdschrift genaamd Spot en waren ze de gangmakers voor diverse publieke manifestaties en protestacties.

Vooral als filmdistributeur leverde Fugitive Cinema zijn belangrijkste bijdrage aan de vorming van een alternatieve filmcultuur in België. In 1969 publiceerde Fugitive zijn eerste distributiecatalogus (enkele gestencilde pagina’s), met daarin de eigen kortfilms en enkele avant-gardefilms van andere Belgische filmmakers. In de loop van de jaren 1970 groeide de distributieafdeling van Fugitive Cinema uit tot een van de belangrijkste leveranciers van het 16mm-filmvertoningscircuit in België.

De initiële aandacht voor alternatieve, vaak experimentele Belgische films bleef altijd sterk aanwezig, met kortfilms van bijvoorbeeld Ludo Mich (Deus Ex Machina), Mohamed Ben Salah (Lazem! Lazem!), Patrick Conrad (Slijk) Jean-Jacques Andrien (Mémoires), Louis Van Maelder (L’Oiseau qui dort) en Patrick Van Antwerpen (Le banc).

Ook klassiekers uit de Belgische sociale filmgeschiedenis kregen een prominente plek in de Fugitive-catalogus, Misère au Borinage voorop. Het gebruik van beelden uit deze film in Camera sutra wijst op de kruisbestuiving tussen de distributie- en productieactiviteiten van Fugitive Cinema.

Daarnaast bevatte de distributiecatalogus van Fugitive vooral buitenlandse films die niet door de mainstream distributeurs werden opgepikt, waaronder heel wat documentaires en speelfilms die gemarkeerd worden door een politieke (Ici et ailleurs), feministische (Not a Love Story: A Film about Pornography) of postkoloniale kritiek. Fugitive bood ook internationale artfilms als Eraserhead en Black Jack aan, maar evengoed kwam de fascinatie voor Hollywood tot uiting, in films als The Lost World en Casablanca.

Trouw aan de collectivistische geest van Fugitive Cinema was samenwerking met andere gelijkgestemde organisaties vanaf het prille begin een belangrijke strategie. Fugitive deelde zijn catalogus eerst met het Brusselse Cinéma Parallèle en daarna met Cinélibre (waar Fugitive Cinema Distributie in 1988 in zou opgaan), die het Franstalige deel van de Belgische markt voor haar rekening nam.

Nederland werd bediend door het in Amsterdam gevestigde Fugitive Cinema Holland. Gedurende een korte periode was er een Duitse Fugitive spin-off, en er waren vele andere nationale en internationale contacten en samenwerkingen, zoals met Chris Markers collectief SLON in Frankrijk. Op die manier maakte Fugitive deel uit van een transnationaal netwerk van alternatieve filmdistributie in Europa.
image
Donderdag 23.12 19:00 Le Doux|upper Cart

NL Korte documentaires van de Groupe Medvedkine over sociale onlusten en klassenstrijd in Frankrijk. De Hert en Henderickx kijken naar corruptie in de wielersport en het misbruik door politici van de dood van wereldkampioen Jempi Monseré. En een cinematografisch essay van Handwerker over de Turkse migratie naar ons land.

image
Zondag 02.01 17:15 Le Doux|upper Cart
Zondag 16.01 15:00 Le Doux|upper Cart

NL Fugitive gaf een nieuw bioscoopleven aan de klassieker Casablanca, een onverwoestbaar, virtuoos gedraaid melodrama met WOII-intrige, suspense en romance rond Bogart en Bergman. Plus animatie van Louis Van Maelder. Hij tekende zijn films rechtstreeks op de pellicule. Zijn stijl is eenvoudig en ligt dicht bij die van kindertekeningen. Mens, dier en natuur zijn weergegeven in een paar essentiële trekken.

image
Maandag 03.01 18:00 Plateau|upper Cart

NL De documentaire van Godard en Miéville over het dagelijkse leven van Palestijnse strijders die getraind worden voor de gewapende revolutie, gecombineerd met een reflectie over de zin en betekenis van beelden was gesneden koek voor distributiehuis Fugitive. Plus een korte film over een jonge Algerijn die in 1958 opgeroepen wordt om de wapens op te nemen.

image
Donderdag 06.01 18:00 Plateau|upper Cart
Maandag 10.01 20:00 Plateau|upper Cart

Fugitive Cinema

Slijk + Not a Love Story

NL Grensverleggende feministische documentaire die van naaldje tot draadje de toenmalige porno-industrie (het pre-AIDS-tijdperk) analyseert en tot de conclusie komt dat het een bijzonder vrouwonvriendelijke sector is. Plus de tweede korte film van Patrick Conrad, de humoristische allegorie Slijk.

image
Donderdag 13.01 21:30 Le Doux|upper Cart

NL De broers De Hert draaiden op amper vier dagen tijd een korte animatiefilm waarin een Jezusachtige figuur op zoek gaat naar een plek om zijn kruis te plaatsen. Fugitive distribueerde Black Jack, een kostuumdrama van Loach. Zelfs in de 18de eeuw gaat de regisseur op zoek naar onrecht. Een tot de strop veroordeelde ontsnapt en beleeft samen met een weesjongen allerhande avonturen.

image
Vrijdag 14.01 18:00 Plateau|upper Cart
Woensdag 19.01 20:00 Plateau|upper Cart

Fugitive Cinema

19 december + Mémoires

Documentaire over de harde strijd aan het eind van de jaren 1970 in de faciliteitengemeente Voeren tussen de franstalige inwoners en vlaamse extremisten. Met de toen nog niet zo bekende landbouwer José Happart, die Koning Boudewijn kan ontmoeten. Plus een van de eerste korte films van Fugitive (19 december) die door Robbe de Hert, die erin acteert, jaren later met The Thin Red Line vergeleken is.

In aanwezigheid van Jean-Jacques Andrien