“Een denkbeeldig stadje in een denkbeeldig land. (…) De inwoners zijn allemaal identieke kleine mannetjes, met een kleine koffer in de hand, even zwart als hun hoed en hun pak. In het centrum van de stad bevindt zich een gigantisch rond gat. (…) Dit mysterieuze gat wordt beschermd door een hoge omheining die de toegang ertoe verhindert.”^[1]

Gérald Frydman (1942–) is een Belgische regisseur en producent. Hij volgt aanvankelijk wiskundelessen aan de universiteit, waar hij het “vrije seminarie over cinema” ontdekt dat hem op het pad van de zevende kunst brengt. Vervolgens volgt hij een opleiding tot cineast aan het IAD (Institut des Arts de Diffusion), waar hij onder meer als assistent van André Cavens werkt. Na zijn afstuderen richt hij zich niet op film, maar maakt hij fotoromans, vooral in samenwerking met filmmaker Richard Olivier, en werkt hij als scenarioschrijver voor stripverhalen. Zo creëert hij onder meer Sergent Laterreur, samen met tekenaar Touïs. Via fotoanimaties die hij realiseert voor de RTBF (Radio-Télévision belge de la Communauté française) en de ORTF (Office de radiodiffusion-télévision française) begint hij zijn carrière als filmmaker, voornamelijk in animatie en kortfilms. In 1981 richt hij Atelier Alfred op, een opleidingsatelier voor jonge filmmakers, gesubsidieerd door de Franse Gemeenschap.^[2]

Zijn eerste animatiefilm, Scarabus, speelt zich af in een kleine, geometrische en monotone stad, bevolkt door identieke mannen die met veel moeite over een omheining trachten te raken. Voor deze kortfilm gebruikt Frydman de techniek die hij in die periode hanteert om portretten te maken voor het tijdschrift Journal de Spirou (Robbedoes), waarbij animatie en fotografie wordt combineert. Zijn personages verschijnen in een reeks gags waarin ze proberen te ontdekken wat er achter de omheining schuilgaat; het zijn foto’s die worden geënsceneerd in door hemzelf getekende decors. “Hoewel kafkaiaans van inslag, is Scarabus het tegenovergestelde van een “hermetisch” werk: de variaties zijn volledig autonoom en staan op zichzelf; elke poging tot symbolische interpretatie is vergeefs.”^[3]

Met deze eerste cinematografische poging wint Frydman in 1971 de prijs voor het beste debuut op het animatiefilmfestival van Annecy. In 1972 ontvangt hij de Golden Boomerang (Grand Prix) op het internationale filmfestival van Melbourne en krijgt hij een speciale vermelding op het internationale festival voor korte films en documentaires van Grenoble.

Scarabus markeert het begin van een carrière die zowel in België als in het buitenland hoog aangeschreven staat, met onder meer vier deelnames aan het filmfestival van Cannes en prestigieuze onderscheidingen, waaronder de juryprijs voor Agulana in 1976 en de Gouden Palm voor de korte film Le Cheval de fer in 1984. Frydman heeft, net als Raoul Servais en Nicole Van Goethem, onmiskenbaar zijn stempel gedrukt op de geschiedenis van de Belgische animatiefilm.

Previous Next

[1] SCARABUS, Dossier de Presse cf. Archives.
[2] F.R., « Créer un scénario de film aux Ateliers Alfred », Le Soir, 27 juillet 1986.
[3] s.n., « Scarabus », La Libre Belgique, 1^er juillet 1971.