Paul Haesaerts (1901-1974) was schilder, criticus, kunsthistoricus en vanaf 1948 filmmaker dankzij Henri Storck, met wie hij de film Rubens draaide. Meteen het begin van een lange filmcarrière, voornamelijk gericht op kunstfilms, een genre waarin België, net als Italië en Frankrijk, een belangrijke rol heeft gespeeld. Met name de Belgische kunst kwam in zijn films aan bod, zoals in Quatre peintres belges au travail en Masques et visages de James Ensor. In de jaren 1950 wordt de Belgische filmproductie gekenmerkt door koloniale documentaires, etnografische films, en de opkomst van kunstfilms. Precies op het kruispunt van deze genres draait Paul Haesaerts in 1958 Sous le masque noir.

De film is artistiek op formeel vlak maar ontkomt niet aan de stereotypen van die tijd, noch aan de kolonialistische propaganda. We presenteren hem naast Sous le masque blanc : le film qu’Haesaerts aurait pu faire van de Belgische regisseur en onderzoeker Matthias De Groof, die postkoloniale theorie en Belgische cinema bestudeert. De Groof herneemt Haesaerts’ beelden en zet de Congolese maskers in scène: die spreken voor het eerst en gaan over van object- naar subject-status. De woorden die zich rechtstreeks tot het publiek richten in Lingala, komen uit het Discours sur le colonialisme (1955) van de Martinikaanse poëet Aimé Césaire, gedragen door de stem van de slamdichteres Maravilha Munto. De film biedt, als een negatief van Haesaerts’s film, een postkoloniale kritiek op de westerse blik op Afrikaanse kunst.