ARTISTS IN FOCUS

Lionel Rogosin

Na zijn studies in scheikundige technologie aan Yale, loopt Lionel Rogosin tijdens WOII dienst bij de marine. Daarna werkt hij een tijdje als ingenieur in het bedrijf van zijn vader, terwijl hij als autodidact begint te filmen met een Bolex-camera. Diep geraakt door de gruwelen aan het front, besluit hij zijn positie in het familiebedrijf op te geven om zich met film te wijden aan het belichten van onrecht.

Rogosin streeft ernaar een film te draaien over het Apartheidsregime, nadat zowel Flaherty’s Man of Aran als het Italiaanse neorealisme een diepe indruk achterlaten. Erop gebrand om een eigen methode te ontwikkelen, draait hij zijn eerste film, On the Bowery, die bekroond wordt in Venetië. Zijn stijl kenmerkt zich door een onderdompeling in een specifieke, reële omgeving waarbij scènes door amateurs worden nagespeeld. Fictie dient als toegangspoort tot de werkelijkheid. Zijn aanpak, destijds vrijwel ongekend in de Amerikaanse cinema, wordt opgemerkt door Jonas Mekas, en Rogosin wordt samen met hem medeoprichter van de New American Cinema Group.

Voortbouwend op deze ervaring, regisseert hij het extreem rauwe docudrama Come Back, Africa, die clandestien werd opgenomen in een township in Zuid-Afrika. 

De film, die het leven van een gezin vertelt dat slachtoffer is van ras-sen-scheiding, introduceert ook zangeres Miriam M-a-k-eba, die hulp krijgt van Rogosin om in ballingschap te gaan. Ondanks zijn impact, wordt de film niet uitgebracht. Rogosin besluit daarop een leegstaand theater in Manhattan te heropenen en er de Bleecker Street Cinema te huisvesten, die een legendarische locatie wordt voor essay- en klassieke films.

In zijn enige speelfilm uit de jaren 1960, Good Times, Wonderful Times, kiest Rogosin voor een experimentele aanpak om de Vietnamoorlog aan de kaak te stellen.Maar geen enkele distributeur toont interesse in de film en dus richt hij in 1965 Impact Films op om de film, samen met andere militante films uit die tijd, te verdelen.

Aan het begin van de jaren 1970 wijdt Lionel Rogosin drie films aan het racisme in de Verenigde Staten: Black Roots, gefilmd vanuit het perspectief van muzikanten, Black Fantasy, dat het gevoelige thema van interraciale relaties aankaart en waarin de formele invloed van de New Yorkse underground cinema duidelijk zichtbaar is, en Woodcutters of the Deep South, over de arbeidsomstandigheden van houthakkers in Mississippi.

Ten slotte vereeuwigt hij in Arab-Israeli Dialogue de ontmoeting tussen de Israëlische kunstenaar en schrijver Amos Kenan en de Palestijnse dichter Rashid Hussein, die hij in zijn filmzaal laat plaatsvinden. Lionel Rogosin verbond zijn strijd tegen onrecht altijd met een zelfreflectieve benadering, waarbij hij zichzelf tussen zijn personages plaatste. Uiteindelijk sloot hij zijn carrière af met het initiëren van een debat waarin hij zelf protagonist was.

« Probably the greatest documentary filmmaker of all time. »
(John Cassavetes)

Deze retrospectieve is mogelijk gemaakt dankzij de samenwerking met Milestone Films, die samen met Cineteca di Bologna alle films van Lionel Rogosin restaureerde, én dankzij het enthousiasme van zijn zoon, Michael Rogosin. Diens onderzoek rond de films van zijn vader leidde tot het draaien, gedurende de restauraties, van een documentaire voor elk van de vertoonde films, en van de film-fleuve You Never Know, die we op 28.11 in avant-première vertonen. Het programma wordt aangevuld met een tentoonstelling van nooit eerder vertoonde documenten, foto’s en filmbeelden uit het persoonlijke archief van Lionel Rogosin, dat zijn zoon ter beschikking stelt.


In samenwerking met


Met de financiële bijdrage van

Donderdag 17.09 19:00 LEDOUX Cart

Rogosin debuteerde met deze door het neorealisme én Robert Flaherty beïnvloede film: een ontnuchterende kijk op het leven in de New Yorkse Lower East Side, halverwege de jaren 1950. Voorafgegaan door de getuigenis van Martin Scorsese die het belang van de maker in de ontwikkeling van de New American Cinema belicht.

Gevolgd door een gesprek in het Frans en in het Engels met de zoon van de filmmaker, Michael Ariel Rogosin, en filmcriticus Patrick Leboutte (INSAS).

 + GAST 

Vrijdag 18.09 18:00 PLATEAU Cart
Maandag 21.09 18:00 PLATEAU Cart

Michael Rogosin, de zoon van de eigenzinnige politieke filmmaker, maakt gebruik van het uitgebreide archief van zijn vader en interviews om ons een kijkje achter de schermen te geven van de baanbrekende eerste film van Lionel Rogosin, On the Bowery.

Woensdag 23.09 20:15 PLATEAU Cart
Vrijdag 25.09 18:00 PLATEAU Cart

Lionel Rogosin zet met Out, gemaakt in opdracht van de VN, zijn zoektocht verder om onrechtvaardigheid vast te leggen op film. Janice Loeb, Helen Levitt en Richard Bagley werkten zowel aan On the Bowery als aan The Quiet One mee. Via een niet-professionele cast en het drama van de jonge David Thompson krijgt de kijker een uniek perspectief op de Afro-Amerikaanse gemeenschap in de jaren 1940. Een onvergetelijk werk.

Maandag 28.09 19:00 LEDOUX Cart

Lionel Rogosin en zijn naaste collega James Vaughan doken twee jaar lang in de archieven van verschillende oorlogsgebieden om beeldmateriaal te verzamelen. Ze monteerden deze vervolgens met beelden van een Londense cocktail party. De filmmaker richtte Impact Films op om de film onder meer op Amerikaanse campussen te brengen en er dienstweigering aan te moedigen. Met Man’s Peril kruipt zijn zoon in het creatieproces van de confronterende anti-oorlogsfilm.

Donderdag 01.10 18:00 PLATEAU Cart
Dinsdag 06.10 20:45 PLATEAU Cart

Een buitenbeentje in de filmografie van Lionel Rogosin zijn deze korte komedies. Deze werden mede mogelijk gemaakt door de improviserende acteurs en terugkerende personages waarvan zijn zoon Michael jaren later hun herinneringen vanonder het stof haalt.

Vrijdag 02.10 18:30 LEDOUX Cart

Onder het mom van een reisverslag, wist Rogosin het filmverbod te omzeilen om een uniek document te leveren over het racisme en het onrecht tegenover de zwarte bevolking tijdens de Apartheid in Zuid-Afrika. Zijn zoon Michael zoekt de protagonisten van dit opmerkelijke verhaal op in An American in Sophiatown.

Woensdag 14.10 21:15 LEDOUX Cart

Eerste film in een drieluik waarmee Lionel Rogosin het aanslepende onrecht en het racisme in de Amerikaanse maatschappij aankaart. Begeleid door een fantastische soundtrack met iconische Afro-Amerikaanse muzikanten, waaronder Ray Charles, John Coltrane en Jimi Hendrickx, die getuigen van hun dagdagelijkse ervaringen met racisme. Bitter Sweet Memories brengt het maakproces van de film in beeld.

Donderdag 19.11 19:00 LEDOUX Cart

In de strijd voor betere werkomstandigheden slaan houthakkers uit Alabama, ondanks raciale verschillen, de handen in elkaar. Rogosin documenteert de hoopvolle strijd voor een gelijkere wereld. In Working Together toont Michaël Rogosin hoe zijn vader blijk gaf van zijn politieke inzicht: de Afro-Amerikaanse burgerrechtenbeweging verzwakte in de jaren 1970, maar een deel van de beweging verschoof van massaprotest naar politieke vertegenwoordiging en institutionele emancipatie.

Zondag 22.11 21:15 LEDOUX Cart

In dit filmessay, voorzien van een catchy soundtrack en experimentele filmtechnieken, wordt duidelijk hoe de door racisme doordrongen Amerikaanse maatschappij zich afkeurend gedraagt tegenover interraciale huwelijken. In 2012 bracht Michael Rogosin belangrijke getuigen in de creatie van deze film weer samen in de documentaire Toeing The Line.

Woensdag 25.11 19:00 LEDOUX Cart

Opgenomen in de kelder van zijn Bleecker Street cinema, legt Lionel Rogosin de ontmoetingen vast tussen vooraanstaande denkers van tegenovergestelde kampen, waaronder de kunstenaar en schrijver Amos Kenan en de Palestijnse dichter Rashed Hussein in Arab-Israeli Dialogue. Scherpe gesprekken over het lot van hun naties en de steeds verder wegglijdende kans op vrede. Amerikaanse televisiezenders weigerden de film te vertonen.

Gevolgd door een gesprek in het Frans en in het Engels met de zoon van de filmmaker, Michael Ariel Rogosin, en cineast Michel Khleifi.

 + GAST 

image
Zaterdag 28.11 10:00 PLATEAU Cart

Lionel Rogosin
Lezingen, inleidingen, workshops...

You Never Know
  • Michael Ariel Rogosin, USA 2019 ⁄ kleur ⁄ 774' ⁄ OND: FR

Een buitengewone reis door de turbulente geschiedenis van de Verenigde Staten in de 20e eeuw, aan de hand van het familieverhaal van Lionel Rogosin. Van de ballingschap van een religieuze joodse grootvader uit de Baltische staten eind 19e eeuw tot het industriële imperium van een vader, waarvan de zoon zich distantieert om zich via cinema politiek te engageren. We nodigen jullie graag uit voor een reis in tien hoofdstukken. Er zullen verschillende pauzes worden ingelast.

Avant-première